හදීස් කලාව – 04 ලයීෆ් හදීස්

1

hadees12හදීස් කලාව පිලිබදව කථා කරන ලිපි මාලාව තුල මීට ඉහත හදීස් කලාව පිලිබදව විමසුමක් යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාව යනු කුමක්ද? යන්නත් ඉන්පසු හදීස් කලාව – 01 සහීහ් හදීස් යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාවේ ‘සහීහ්’ යන රීතිය ගොඩනැඟී ඇත්තේ කවර ආකාරයට ද යන්නත්, අනතුරුව හදීස් කලාව – 02මවුලු හදීස් හදීස්’ යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාවේ ‘මවුලු’ යන රීතිය ගොඩනැඟී ඇත්තේ කවර ආකාරයට ද යන්නත් සාකච්චා කලෙමු. තවද හදීස් කලාව තුල ‘මත්රූක්‘  නම් අත්හැරිය යුතු හදීස් පිලිබදව මීට ඉහත සාකච්චා කල අතර අද දින හදීස් කලාව තුල දුර්වල හදීස් හෙවත් ‘ලයීෆ්’ නම් හදීස් කලාව පිලිබදව මෙහි කථා කිරීමට අදහස් කරමි.

හදීස් කලාව පිලිබදව කථා කරන ලිපි මාලාව තුල මීට ඉහත හදීස් කලාව පිලිබදව විමසුමක් යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාව යනු කුමක්ද? යන්නත් ඉන්පසු හදීස් කලාව – 01 සහීහ් හදීස් යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාවේ ‘සහීහ්’ යන රීතිය ගොඩනැඟී ඇත්තේ කවර ආකාරයට ද යන්නත් සාකච්චා කලෙමු.තව කියවන්න:- http://yahamaga.com/?cat=77 |

නබි (සල්) තුමාණෝ ප‍්‍රකාශ කළාද? නැද්ද? යන්න පිළිබඳ සැකයක් මතූ වූ හදීස් ‘ලයීෆ්’ යැයි හඳුන් වනු ලැබේ. හදීස් කලාව තුල විවිධ හේතුන් නිසා එවැනි සැකයක් මතු වීමට ඉඩ ඇත. ඉස්ලාම් දහම තුල හේතුව කුමක් වුවත් සැක සහිත කිසිවක් පිළිපැදීමට අවසර නම් නැත.

සැක සහිත දෙයක් නොපිළිපැදිය යුත්තේ ඇයි?,පහත කුර්ආන් වැකිය හා හදීසය ඊට හොඳම සාක්‍ෂිය වේ.

ඔබට ඥානයක් නොමැති දෑ අනුගමනය නොකරනු.

ශුද්ධ වූ අල්-කුර්ආන් 17-36

ඔබට සැක දේ අතහැර සැකයෙන් තොර දේ දෙසට පියනගන්න යනුවෙන් නබි (සල්) තුමාණෝ ප‍්‍රකාශ කර ඇත.

මූලාශ්‍ර ග‍්‍රන්ථ : තිර්මිදී, අහ්මද්

ඔබට ඥානයක් නොමැති දෑ අනුගමනය නොකරනු.

ශුද්ධ වූ අල්-කුර්ආන් 17-36

ඔබට සැක දේ අතහැර සැකයෙන් තොර දේ දෙසට පියනගන්න යනුවෙන් නබි (සල්) තුමාණෝ ප‍්‍රකාශ කර ඇත.

මූලාශ්‍ර ග‍්‍රන්ථ : තිර්මිදී, අහ්මද්

නබි (සල්) තුමාණෝ ප‍්‍රකාශ කළාද? නැද්ද? යන්න පිළිබඳ සැකයක් මතු වුවහොත් එය පිළිපැදීම තහනම් කර ඇත යන්නට ඉහත සාධකය ඔබට ප‍්‍රමාණවත් වේ යැයි සිතමි. යම් කරුණක් දුර්වල හදීස්  කිහිපයකින් ඉදිරිපත් වුවහොත් එය පිළිගත යුතු යැයි ඇතැමුන් තර්ක කරති. නමුත් මෙය පිළිගත නොහැකි තර්කය කි. නිදසුනක් ලෙස රෝග සීයක් ඇති විට සිදුවන්නේ රෝගය දරුණු වීමක් මිසක් සුව වීමක් නොවේ.

ඒ අනුව හදීස් කළාව තුළදැනුම් දෙන්නන්‍ගේ දම්වැල හෙවත් ‘සනදය‘, හදීසයේ පැවසෙන කාරණය හෙවත් මතනය, එම හදීසය පැවසෙන ආකාරය… යනාදීකරුණුවල මතුවන සැකය පදනම් කරගෙන ‘ලයීෆ්‘ වූ හදීස් වර්ග කිහිපයකට වර්ගීකරණය කරනු ලැබේ. එය පහත ආකාරයට පෙළගැසිය හැකිය.

  • හදීස් දන්වන්නන්ගේ දම්වැල හෙවත් ‘සනදය‘ පදනම් කර ගෙන
  1. මුර්සල
  2. මුන්කතිව්
  3. මුලල්
  4. මුඅල්ලක්
  • හදීසයෙහි පැවසෙන කාරණය හා දැනුම් දෙන්නා පදනම් කරගෙන
  1. ෂාද්
  2. මුන්කර්
  • හදීසයක් පැවසෙන ආකාරය පදනම් කරගෙන
  1. මුදල්ලස්
  2. මුඅන්අන්
  3. මුද්රජ්
  • මීට අමතරව තවත් වර්ගීකරණ කිහිපයක් ද ඇත. ඒවා නම්,
  1. මුල්තරබ්
  2. මක්ලූබ්
  3. මජ්හූල්

ඉහත සඳහන් කළ වර්ගීකරණයන් හදීස් කළාව තුළ ලයීෆ් හදීස් නම් විෂය ගැන කතා කිරීමේදී පුළුල් විෂයන් වේ. මින් ඉදිරියට මෙම අඩවිය තුල ඒවා එකිනෙක සාකඡචා කිරීමට අදහස් කරමු.

 

ඉබුනු ජෙමීල් / අබූ අර්ශද්

 

අබූ අර්ෂද්

අබූ අර්ෂද් - ලිපි සියල්ල පෙන්වන්න

Similar articles



අදහස් , යෝජනා හා විවේචන මෙහි පහතින් සටහන් කරන්න

විශේෂ අවදානයට - ඔබගේ ඊමේල් ලිපිනය ප්‍රසිද්ධ නොකරන බව කරුණාවෙන් සලකන්න. *