සියළු ලිපි හදීස් කලාව

හදීස් කලාවේ යෝධයින් – ඉමාම් මුහම්මද් ලියාවුර් රහ්මාන් අසමි තුමා.

1943 අවුරුද්දේ දී ඉන්දියාවේ උත්තර ප්‍රදේශ් හි ඇසම්ගාත් නම් නගරයේ බිලර්යාගාන්ජ් නම් ගමේ හින්දු ආගම දැඩ භක්තියෙන් යුතුව පිළිපදින බ්‍රාහ්මණ පවුලක මෙතුමා උපත ලැබීය. උපතින් හින්දු භක්තියෙකු වූ එතුමාට දෙමාපියන් විසින් තබන ලද නම බෙන්කෙ ලාල් ය.

සියළු ලිපි හදීස්

මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ගේ ආදර්ශ හෙවත් හදීස් හි අවශ්‍යතාවය

ඉස්ලාම් දහමේ මූලාශ්‍රය, නොඑසේනම් ඉස්ලාම් හි ඉගෙන්වීමන් අන්තර්ගත මුස්ලීම් සමාජයේ ශුද්ධ වූ ලියවිල්ල අල්කුර්ආනය බව සමස්ථ ලෝකයම හොදින් අවබෝධ කොට සිටී. නමුත් ඒ තරමට මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ගේ ආදර්ශය හෙවත් ‘හදීසය’ පිලිබදව වත්මන් ලෝකයට අවබෝධයක් නොමැති බව දකින්නට ලැබේ. මේ විෂය  පිලිබදව මුස්ලීම් නොවන සමාජයට පමණක් නොව මුස්ලීම් සමාජයට ද ඇත්තේ අවම වූ දැනුමක් බව ඔවුන්ගේ […]

සියළු ලිපි හදීස් කලාව

හදීස් කලාවේ යෝධයින් 02 – ඉමාම් මුස්ලීම්

මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ගේ මුතුවදන් හෙවත් හදීසයන් එතුමාණන්ගේ අභාවයෙන් පසුව රුකුණේ සමකාලීනයන් (සහාභාවරුන්) අතය. එතැනින් එහාට එය ආරක්ෂා කිරීමේ මෙහෙවරේ නිරතවූවන් අතර ‘මුස්ලීම්’තුමා දෙවන ස්ථානය ගනී. එතුමාණන් හදීසයන් ගොනු කල වකවානුව මුහම්මද් (සල්) තුමාණන් නමින් ගොතනලද වදන් ද හදීස් නමින් සමාජගත වෙමින් පැවතී වකවානුවකි. එවන් වකවානුවක මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ගේ මුතුවදන් ගැඹුරින් අධ්‍යනය කොට සැබෑවටම නබිතුමාණන්ගේ ප්‍රකාශයන් […]

සියළු ලිපි හදීස් කලාව

හදීස් කලාවේ යෝධයින් 01 – ඉමාම් බුහාරී

මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ගේ මුතුවදන් හෙවත් හදීසයන් එතුමාණන්ගේ අභාවයෙන් පසුව රුකුණේ සමකාලීනයන් (සහාභාවරුන්) අතය. එතැනින් එහාට එය ආරක්ෂා කිරීමේ මෙහෙවරේ නිරතවූවන් අතර ‘බුහාරී’ තුමා ප්‍රධාන තැනක් ගනී. එතුමාණන් හදීසයන් ගොනු කල වකවානුව මුහම්මද් (සල්) තුමාණන් නමින් ගොතනලද වදන් ද හදීස් නමින් සමාජගත වෙමින් පැවතී වකවානුවකි. එවන් වකවානුවක මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ගේ මුතුවදන් ගැඹුරින් අධ්‍යනය කොට සැබෑවටම නබිතුමාණන්ගේ […]

සියළු ලිපි හදීස් කලාව

හදීස් කලාව – 04 ලයීෆ් හදීස්

හදීස් කලාව පිලිබදව කථා කරන ලිපි මාලාව තුල මීට ඉහත හදීස් කලාව පිලිබදව විමසුමක් යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාව යනු කුමක්ද? යන්නත් ඉන්පසු ‘හදීස් කලාව – 01 සහීහ් හදීස්’ යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාවේ ‘සහීහ්’ යන රීතිය ගොඩනැඟී ඇත්තේ කවර ආකාරයට ද යන්නත්, අනතුරුව හදීස් කලාව – 02මවුලු හදීස් හදීස්’ යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාවේ […]

සියළු ලිපි හදීස් කලාව

හදීස් කලාව – 03 මත්රූක් හදීස්

හදීස් කලාව පිලිබදව කථා කරන ලිපි මාලාව තුල මීට ඉහත හදීස් කලාව පිලිබදව විමසුමක් යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාව යනු කුමක්ද? යන්නත් ඉන්පසු ‘හදීස් කලාව – 01 සහීහ් හදීස්’ යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාවේ ‘සහීහ්’ යන රීතිය ගොඩනැඟී ඇත්තේ කවර ආකාරයට ද යන්නත්, අනතුරුව හදීස් කලාව – 02මවුලු හදීස් හදීස්’ යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාවේ […]

යාවත්කාලීන ලිපි සියළු ලිපි හදීස් කලාව

හදීස් කලාව – 02 මවුලූ වූ හදීස්

හදීස් කලාව පිලිබදව කථා කරන ලිපි මාලාව තුල මීට ඉහත හදීස් කලාව පිලිබදව විමසුමක් යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාව යනු කුමක්ද? යන්නත් ඉන්පසු හදීස් කලාව – 01 සහීහ් හදීස් යන ලිපිය තුලින් හදීස් කලාවේ ‘සහීහ්’ යන රීතිය ගොඩනැඟී ඇත්තේ කවර ආකාරයට ද යන්නත් සාකච්චා කලෙමු. අද මෙම ලිපිය තුලින් ‘මවුලූ’ හෙවත් ගොතන ලද හදීස් යනු […]

සියළු ලිපි හදීස් කලාව

හදීස් කලාව – 01 සහීහ් හදීස්

මීට ඉහත මෙම අඩවිය තුළ ඉදිරිපත් කළ ‘හදීස් හෙවත් ශුද්ධ වූ නබිවදන්‘ යන ලිපිය තුළින් ශුද්ධ වූ කුර්ආනය සේම ශුද්ධ වූ හදීසය ද දිව්‍යම භාෂිතය බව ද එම දිව්‍යමය භාෂිතයට ආවේනික කළාවක් ‘හදීස් කලාව‘ නමින් ලොව නිර්මාණය වූ බවද සාකච්චා කලා ඔබේ මතකයේ ඇතැයි සිතමි. එසේම එම ‘හදීස් කලාව’ නම් විෂය පිලිබදව පුළුල් විග්‍රහයක් ‘යහමඟ’ […]

යාවත්කාලීන ලිපි සියළු ලිපි හදීස් කලාව

හදීස් කලාව පිලිබදව විමසුමක්

ඉස්ලාමීය මූලාශ්‍රයන් පිළිබඳව කථා කරන විට ඒ ප්‍රධාන අංශ දෙකක් ඔස්සේ අවධානය යොමු කිරීම අනිවාර්ය වේ. එනම්, ශුද්ධ වූ කුර්ආනය ශුද්ධ වූ හදීසය මෙම අඩවිය තුළ ශුද්ධ වූ කුර්ආනය පිළිබඳව දිර්ඝ ලෙස සාකච්චා කොට‍ තිබුණත් ශුද්ධ වූ හදීසයන් පිළිබඳව එවැනි දීර්ඝ විග්‍රහයන් සිදු නොවීම මෙම අඩවියේ පැවති විශාල අඩුපාඩුවක් ලෙස අවබෝධ වූ නිසාත්, මුස්ලිම් සමාජය […]

ගවේෂණ සියළු ලිපි හදීස්

හදීස් හෙවත් දිව්‍යමය වදන්

ඉස්ලාම් දහම පිලිබදව කථා කරන විට එහි මූලාශ්‍රයන්ට හිමිවන්නේ ප්‍රධාන තැනකි. මෙය ඉස්ලාම් දහමට පමණක් ආවේනික නොවන පොදු ගුණාංගයකි. ඒ අනුව ඉස්ලාම් දහමේ මූලාශ්‍රයක් වන ශුද්ධ වූ කුර්ආනය පිලිබදව එනම්, එය ග්‍රන්ථාරුඩ වූ ඉතිහාසය, එය ආරම්භයේ පටන් ආරක්ෂා වූ ආකාරය, එහි ඉගෙන්වීමන් කවරේද? යන්න, ශුද්ධ වූ කුර්ආන් පරිවර්ථනවල සිදු ඇති දෝෂ මොනවාද? යන්න… යනාදී ලෙස […]

කාලීන යහගුණ සාරධර්ම සියළු ලිපි හදීස්

දෙවි හමුවේ උසස් පුද්ගලයා වන්නේ…

මනුෂ්‍යා ජීවත් වන්නේ තම ජීවිතය තුල විවිධ අරමුණු හා ඉලක්ක නිර්මාණය කරගෙනය. මේ අරමුණු හා ඉලක්ක නොමැති විට ඔහු මානසික රෝගියෙක් එසේත් නැත්නම් මළකඳකි. ඒ අනුව බුද්ධියක් ඇති සෑම කෙනෙකුහටම අරමුණක් හා ඉලක්කයක් ඇත. එය ද ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදේ එනම් ලෞකික අරමුණු හා ලෝකෝත්තර අරමුණු වශයෙනි. දෙවියන් බොහෝ විට මනුෂ්‍යාගෙන් අපේක්ෂා කරන්නේ ලෝකොත්තර ඉල්කක […]

උපවාසය කාලීන ගවේෂණ සලාතය සියළු ලිපි හදීස්

ඊද් (අවුරුදු දින) වන්දනය ඉටුකිරීම සදහා ඉස්ලාමීය ආදර්ශය

ඊද් සලාතය යනු ස්ත‍්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයම අවුරුදු දින ඉටුකළ යුතු විශේෂ සලාතයකි. ජුම්මා (සිකුරාදා) සලාතය සියළු දෙනා අනිවාර්යෙන්ම ඉටු කළ යුතු සලාතය බව අපි දනිමු. නමුත් “සිකුරාදා දින අවුරුදු උත්සවය එළඹුනහොත් ඊද් සලාතය පමණක් ඉටුකිරීම ප‍්‍රමාණවත්” යන්නෙන් ඊද් සලාතයට ඉස්ලාමය දී ඇති වැදගත් කම වටහාගත හැක. ඊදුල් ෆිත්ර් හා ඊදුල් අල්හා (මුස්ලීම්වරුන් සදහා වූ) අවුරුදු […]